Angsten
Iedereen is wel eens bang. Dit is maar goed ook, want evolutionair gezien heeft angst een zeer nuttige functie. Het waarschuwt ons bij reëel gevaar. De hersenen geven in zo'n geval een alarmsignaal af aan het lichaam. De hieruit voortkomende sensaties stellen het lichaam in staat van paraatheid, zodat een snelle reactie mogelijk wordt. Je kunt dan voor de angstige situatie wegvluchten of juist actie ondernemen.
Echter, sommige mensen zijn bang voor situaties die eigenlijk helemaal geen reëel gevaar voor hen vormen. Deze situaties worden verkeerd geïnterpreteerd als gevolg van bepaalde angstige gedachten. Er wordt dan als het ware een vals alarmsignaal vanuit de hersenen naar het lichaam gestuurd, terwijl daar eigenlijk geen reden toe is. Wanneer iemand regelmatig zeer angstig is en deze angst buiten proporties en irreëel is en zulke flinke beperkingen geeft, dat het leven sterk ontregeld wordt, kan er sprake zijn van een angststoornis.
Psychische stoornissen, waarvan angststoornissen deel uitmaken, komen vaak voor. Eén op de acht Nederlanders lijdt jaarlijks aan een angststoornis. We spreken dan al snel over meer dan 900.000 mensen met een angststoornis. U staat dus niet alleen.
Welke soorten angststoornissen kennen we?
Paniekstoornis
Iemand met een paniekstoornis kan op onverwachte momenten overvallen worden door grote angst door het gevoel de controle over zich zelf te verliezen. De gewaarwording flauw te vallen, dood te gaan of gek te worden is overweldigend. De plotselinge paniek gaat gepaard met angstaanjagende, lichamelijke verschijnselen, die het gevoel nog versterken. Lichamelijke sensaties die veel voorkomen, zijn hartkloppingen, zweten, trillen, misselijkheid en ademhalings-problemen. Veel mensen hebben weleens een paniekaanval meegemaakt, maar er is pas sprake van een paniekstoornis als de angst voor paniekaanvallen het leven gaat beheersen. Er wordt gevlucht uit situaties zodra beangstigende, lichamelijke sensaties beginnen. Op den duur kunnen bepaalde situaties juist helemaal vermeden worden. Op korte termijn geeft dit rust, maar de gevolgen op de lange termijn zijn des te heftiger.
Sociale fobie
Iemand met een sociale fobie ervaart angst in een sociale situatie. Deze situaties worden op een negatieve manier geïnterpreteerd als gevolg van bepaalde angstige gedachten (cognities). Voorbeelden van deze cognities zijn de angst om kritisch en/ of negatief beoordeeld te worden, de angst om raar gedrag te gaan vertonen (blozen, stotteren, iets raars zeggen), de angst om af te gaan of de angst om niet aardig gevonden te worden. Het is dan mogelijk dat men de aandacht erg op zichzelf gaat richten. Hierdoor is minder oog voor de omgeving, wat kan resulteren in onaardig gedrag. Ook kan het resulteren in onvaardig gedrag omdat men niet meer alert is op wat er in de omgeving gebeurt. Het gevolg is dat men zichzelf negatief gaat evalueren: ‘Zie je wel ik kan het niet, mensen vinden mij niet aardig' . Hierdoor kunnen situaties ontvlucht of vermeden worden.
Dwangstoornis (obsessieve compulsieve stoornis)
Iemand met een dwangstoornis herhaalt steeds bepaalde handelingen en gedachten. Bij obsessies (dwanggedachten) heeft men vaak nare, negatieve gedachten die zich aan hen opdringen. Inhoudelijk hebben obsessies vaak betrekking op besmetting met ziekte of vuil, fouten maken met rampzalige gevolgen, eigen agressief gedrag, ongewenste seksuele gedachten, en godslaster. Deze gedachten, impulsen of voorstellingen worden genegeerd, onderdrukt of geneutraliseerd met andere gedachten of handelingen (compulsies). Bekende voorbeelden zijn controledwang, schoonmaken (smetvrees) en ordenen/symmetrie handhaven (o.a. tellen).
Piekerstoornis (gegeneraliseerde angststoornis)
Iemand met een gegeneraliseerde angststoornis maakt zich voortdurend zorgen over allerlei dagelijkse dingen en voelt zich daardoor rusteloos, opgejaagd en nerveus. Men maakt zich bijvoorbeeld nodeloos zorgen om financiële zaken, terwijl er geen geldproblemen zijn. Men maakt zich zorgen over allerlei zaken die zouden kunnen gebeuren: ziekte, ongeval of overlijden. Voor deze zorgen is vaak geen enkele aanleiding.
Hypochondrie
Men spreekt van hypochondrie wanneer iemand een zeer sterke en grote angst heeft om een ziekte (meestal ernstig) te krijgen of te hebben. De angst is niet reëel. Ondanks geruststelling door een arts en uitvoerig medisch onderzoek blijft de patiënt ongerust en angstig.
Fobieën
Een fobie is een gerichte angst voor bepaalde dingen, dieren of situaties. De angst kan gepaard gaan met heftige lichamelijke verschijnselen en paniekgevoelens. De persoon in kwestie weet meestal goed dat zijn angst niet reëel is, maar de angst wint het van het gezonde verstand. Veel voorkomende fobieën zijn hoogtevrees, vliegangst, claustrofobie, angst voor de tandarts en voor spinnen en muizen. Een fobie gaat vrijwel altijd gepaard met vermijdingsgedrag
Faalangst
De angst om iets niet goed te doen komt bij veel mensen voort. Vaak gaat het om mensen die de aandacht liever niet op zich gericht hebben. Faalangst speelt altijd in relaties met andere mensen en heeft te maken met (gebrek aan) zelfvertrouwen. Deze angst kan ook extreme vormen aannemen, bijvoorbeeld bij mensen die in hun professie de lat erg hoog leggen. Hierbij kan drugsafhankelijkheid optreden doordat men middelen zoals cocaïne gaat gebruiken om aan de gevoelens van stress te ontsnappen.
Klik hier als u alles wilt weten over het unieke Behandelplan van U-Center